Միացյալ Նահանգները վստահություն է հայտնել, որ Իրանի հետ խաղաղության բանակցությունները տեղի կունենան Պակիստանում. Իրանի բարձրաստիճան պաշտոնյան նշել է, որ Թեհրանը քննարկում է մասնակցության հարցը: Այնուամենայնիվ, հրադադարի ավարտին մոտենալուն զուգընթաց մնում են զգալի խոչընդոտներ և անորոշություններ:
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը ցանկանում է համաձայնագիր, որը կկանխի նավթի գների հետագա աճը և ֆոնդային շուկայի ցնցումները, բայց նա նաև պնդում է, որ Իրանը չի կարողանա միջուկային զենք մշակել։
Թեհրանը հույս ունի օգտագործել Հորմուզի նեղուցի նկատմամբ իր վերահսկողությունը որպես լծակ՝ համաձայնագիր կնքելու համար, որը կկանխի պատերազմի վերսկսումը, կմեղմացնի պատժամիջոցները, բայց չի խոչընդոտի իր միջուկային ծրագրին։
Իրանցի պաշտոնյան, Reuters-ի հետ զրույցում, ընդգծել է, որ չնայած Թեհրանը նախկինում մերժել էր բանակցություններին մասնակցելը, այն «դրականորեն քննարկում է» այն, սակայն դեռևս որոշում չի կայացվել։
Բանակցություններին մասնակցող պակիստանյան աղբյուրը հայտնել է, որ չորեքշաբթի օրը բանակցությունները վերսկսելու համար կա ներուժ, և որ Թրամփը կարող է մասնակցել անձամբ կամ առցանց, եթե համաձայնագիր ստորագրվի: Երեքշաբթի օրը անանուն մնալու պայմանով խոսելով՝ աղբյուրն ասել է. «Գործերը առաջ են շարժվում, և բանակցությունները վաղվա օրվա համար ընթանում են ճիշտ ուղով»:
Նավթի գները նվազել են բանակցությունների շուրջ լավատեսության ֆոնին։
Երեքշաբթի օրվա ասիական բորսաների վաղ շրջանի առևտրի ժամանակ նավթի գները նվազել են, իսկ բաժնետոմսերը՝ վերականգնվել՝ ԱՄՆ-Իրան խաղաղ բանակցությունների այս շաբաթ վերսկսվելու սպասումների ֆոնին: Երկուշաբթի օրվա առևտրի ժամանակ նավթի գները բարձրացել էին մոտ 6 տոկոսով՝ բանակցությունների վերաբերյալ կասկածների պատճառով:
Brent տեսակի նավթի ֆյուչերսները նվազել են 54 ցենտով կամ 0.6 տոկոսով՝ հասնելով 94.94 դոլարի մեկ բարելի համար, մինչդեռ ամերիկյան West Texas Intermediate (WTI) նավթի գինը նվազել է 1.11 դոլարով կամ 1.2 տոկոսով՝ հասնելով 88.50 դոլարի։
Այնուամենայնիվ, լարվածությունը մնաց բարձր. երեքշաբթի օրը Իրանի արտաքին գործերի նախարարությունը դատապարտեց ԱՄՆ-ին իրանական «Տուսկա» առևտրային նավի վրա շաբաթավերջին կատարված «հարձակման» համար՝ պահանջելով անհապաղ ազատ արձակել նավը, դրա անձնակազմը և նրանց ընտանիքները։
Իրանի պետական լրատվամիջոցների հաղորդմամբ, նախարարությունը հայտարարել է. «Իրանը կօգտագործի իր բոլոր հնարավորությունները՝ պաշտպանելու իր ազգային շահերն ու անվտանգությունը, ինչպես նաև պաշտպանելու իր քաղաքացիների իրավունքներն ու արժանապատվությունը... Տարածաշրջանում լարվածության ցանկացած սրման համար ամբողջ պատասխանատվությունը կրելու է Միացյալ Նահանգները»։
Ծովային անվտանգության աղբյուրները երկուշաբթի օրը հայտնել են, որ մեծ հավանականություն կա, որ նավը տեղափոխում էր «երկակի նշանակության» նյութեր, որոնք, Վաշինգտոնի կարծիքով, կարող են օգտագործվել ռազմական նպատակներով: ԱՄՆ կենտրոնական հրամանատարությունը (CENTCOM) հայտարարել է, որ «Տուսկա»-ի անձնակազմը վեց ժամ շարունակ անտեսել է բազմիցս զգուշացումները, և որ նավը խախտել է ԱՄՆ շրջափակումը:
Չինաստանը, որը իրանական հում նավթի խոշոր գնորդ է, մտահոգություն է հայտնել «հարկադիր կանգառի» միջադեպի վերաբերյալ։
Իրանի արտաքին գործերի նախարար Աբբաս Արաղչին երկուշաբթի օրը հայտարարել է, որ Վաշինգտոնի կողմից հրադադարի խախտումները դիվանագիտական գործընթացի ամենամեծ խոչընդոտն են, մինչդեռ գլխավոր բանակցող Մոհամմադ Բաղեր Ղալիբաֆը մեղադրել է Թրամփին իրանական նավահանգիստների վրա շրջափակում կիրառելով՝ ճնշումը մեծացնելու մեջ։
Ղալիբաֆը հայտարարել է, որ Թրամփը սխալվել է՝ փորձելով «բանակցային սեղանը վերածել հանձնման սեղանի», հավելելով, որ Իրանը մերժում է սպառնալիքի տակ բանակցությունները։
Երկուշաբթի օրը John Fredericks Media Network-ին տված հարցազրույցում Թրամփը կրկին հայտարարեց, որ Իրանը կբանակցի, բայց Վաշինգտոնը թույլ չի տա Թեհրանին մշակել միջուկային զենք։ «Նրանք բանակցելու են, և հուսով եմ՝ կկնքեն արդար գործարք, նրանք իրենց երկիրը կվերականգնեն, բայց երբ դա անեն, նրանք միջուկային զենք չեն ունենա», - ասաց Թրամփը։
ԱՄՆ-ն չի նշել, թե երբ կավարտվի երկշաբաթյա հրադադարը։ Բանակցություններին մասնակցող պակիստանյան աղբյուրը հայտնել է, որ հրադադարը կավարտվի չորեքշաբթի օրը՝ արևելյան ժամանակով ժամը 20:00-ին (հինգշաբթի՝ կեսգիշեր Գրինվիչի ժամանակով կամ հինգշաբթի՝ իրանական ժամանակով ժամը 3:30-ին):
Պակիստանը պատրաստվում է բանակցությունների
Պակիստանը պատրաստվում է հյուրընկալել բանակցությունները, չնայած դրանց անցկացման վերաբերյալ անորոշությանը։ Պաշտոնյաները հայտնել են, որ Իսլամաբադում տեղակայվել է մոտ 20,000 անվտանգության աշխատակից։
Ամերիկյան աղբյուրներին հղում անելով՝ Axios-ի երկուշաբթի օրվա հաղորդագրության համաձայն՝ ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը երեքշաբթի օրը կմեկնի Պակիստան՝ Իրանի վերաբերյալ բանակցություններ վարելու համար։
Reuters-ի հետ նախկինում զրուցած աղբյուրը նշել է, որ Վենսը երկուշաբթի օրը գտնվում էր ԱՄՆ-ում՝ հերքելով այն տեղեկությունները, որ նա արդեն ճանապարհին է։
Կիրակի օրը Թրամփը շարունակեց իր վերջին սպառնալիքները՝ զգուշացնելով, որ կոչնչացնի Իրանի բոլոր կամուրջներն ու էլեկտրակայանները, եթե նրանք մերժեն իր պահանջները։
Իրանը, իր հերթին, հայտարարել է, որ կհարվածի իր Պարսից ծոցի արաբական հարևանների էլեկտրակայաններին և աղազրկման օբյեկտներին, եթե ԱՄՆ-ն հարձակվի իր քաղաքացիական ենթակառուցվածքների վրա։
Սպիտակ տան մամուլի քարտուղար Կարոլին Լիվիտը Fox News-ի «Հաննիթի» հաղորդման ժամանակ հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ն մոտ է Իրանի հետ համաձայնության հասնելուն։ Լիվիտը նշել է. «Ռազմական գործողության հաջողության և Թրամփի կոշտ բանակցային ոճի շնորհիվ մենք համաձայնության եզրին ենք»։
«Եթե դա չաշխատի, նախագահը, որպես գերագույն գլխավոր հրամանատար, դեռևս ունի մի քանի տարբերակ, որոնք նա չի տատանվում օգտագործել», - ասաց։
