Միջազգային ռազմավարական հաղորդակցությունների գագաթնաժողովը (Stratcom Summit) 2026-ը մեկնարկել է Ստամբուլում ուրբաթ օրը։ Գագաթնաժողովը միավորել է 38 երկրներից բազմաթիվ բարձրաստիճան պաշտոնյաների՝ քննարկելու Մերձավոր Արևելքում պատերազմը և միջազգային համակարգի առջև ծառացած տարբեր մարտահրավերները։
Թուրքիայի հաղորդակցության նախագահության կողմից կազմակերպված և երկու օր տևող՝ մարտի 27-28-ը, գագաթնաժողովին մասնակցելու են Թուրքիայի փոխնախագահ Ջևդեթ Յըլմազը, արտաքին գործերի նախարար Հաքան Ֆիդանը և Ազգային հետախուզական կազմակերպության ղեկավար Իբրահիմ Քալընը։
Գագաթնաժողովին մասնակցելու են նաև 10 երկրներից 11 նախարար, ինչպես նաև ավելի քան 60 այլ բարձրաստիճան պաշտոնյաներ։
«Միջազգային համակարգի խափանումներ. ճգնաժամեր, պատմություններ և կարգուկանոնի որոնում» թեմայով անցկացվող գագաթնաժողովը կքննարկի համաշխարհային համակարգի կառուցվածքային խափանումները, ի հայտ եկող ճգնաժամերը և միջազգային կայունությունը վերականգնելու տարածաշրջանային մոտեցումները։
«Մարդկությունը խաղաղության կարիք ունի, իսկ խաղաղությունը՝ արդարության»։
Գագաթնաժողովում իր բացման խոսքում Թուրքիայի փոխնախագահ Ջևդեթ Յըլմազը նշել է, որ համաշխարհային անկայունության աճը, պատերազմները և ապատեղեկատվությունը վերաձևավորում են միջազգային քաղաքականությունը և ընդգծել է կառավարման մեջ ռազմավարական հաղորդակցության կարևորությունը։
Յըլմազն ասել է, որ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ստեղծված կարգը գտնվում է աճող ճնշման տակ, քանի որ ուժերի փոփոխվող հավասարակշռությունը գերազանցում է ինստիտուտներին, և որ առողջապահության, անվտանգության, տնտեսության, կլիմայի և միգրացիայի ոլորտներում մեկը մյուսի հետևից բռնկվող ճգնաժամերը այլևս բացառիկ դեպքեր չեն, այլ դարձել են քաղաքական օրակարգի մշտական բաղադրիչ։
Յըլմազը Իսրայելա-ԱՄՆ պատերազմը Իրանի դեմ որակել է որպես տարածաշրջանային և համաշխարհային կայունության համար լուրջ սպառնալիք՝ իր մարդասիրական և տնտեսական հետևանքների պատճառով, և նշել է, որ Թուրքիան՝ նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի գլխավորությամբ, դիվանագիտական նախաձեռնությունների միջոցով ճնշում է գործադրում անհապաղ հրադադարի վրա։
Յըլմազը նաև քննադատել է Իսրայելի գործողությունները Գազայում, օկուպացված Արևմտյան ափին, Լիբանանում և Սիրիայում, ինչպես նաև օկուպացված Արևելյան Երուսաղեմում գտնվող Ալ-Աքսա մզկիթի նկատմամբ սահմանափակումները՝ կոչ անելով ավելի ուժեղ միջազգային դիմադրություն ցույց տալ միջազգային իրավունքի խախտումներին։
Զգուշացնելով, որ ժամանակակից հակամարտությունները ավելի ու ավելի են ձևավորվում ապատեղեկատվության և արհեստական բանականության կողմից ստեղծված բովանդակության պատճառով, փոխնախագահը նշել է, որ տեղեկատվական պատերազմը և լրատվամիջոցների տեղեկատվության սահմանափակ հասանելիությունը դժվարացնում են հուսալի տեղեկատվության ստացումը։
Ընդգծելով Թուրքիայի դիվանագիտական դերը՝ Յըլմազը անդրադարձել է նրա միջնորդական ջանքերին՝ սկսած Ռուսաստանից-Ուկրաինայից մինչև Աֆրիկա, նշելով, որ Անկարան այն հազվագյուտ երկրներից մեկն է, որը կարող է միաժամանակ խոսել և՛ Արևելքի, և՛ Արևմուտքի հետ։
Յըլմազը նշել է. «Աշխարհը հինգից մեծ է... Մարդկությանը խաղաղություն է պետք, իսկ խաղաղությունը՝ արդարություն», և շարունակել. «Մենք ձգտում ենք լինել և՛ արդար, և՛ ուժեղ»։
Ընդգծելով, որ ռազմավարական հաղորդակցությունն այժմ կարևոր է ռիսկերի կառավարման համար, Յըլմազը կոչ է արել ավելի սերտ համագործակցության կառավարությունների, լրատվամիջոցների, ակադեմիական աշխարհի և քաղաքացիական հասարակության միջև։
«Սպառնալիքները չեն տարածվում փամփուշտներով, այլ մանիպուլյացիաներով»
Նախագահական հաղորդակցության տնօրեն Բուրհանեթթին Դուրանը նույնպես գագաթնաժողովի բացման ելույթներից մեկով հանդես եկավ՝ նշելով, որ գագաթնաժողովը, որը դարձել է «միջազգային ապրանքանիշ», ավելի ու ավելի մեծ հետաքրքրություն է առաջացնում։
Դուրանն ասաց. «Գագաթնաժողովի շրջանակներում կայանալիք քննարկումներում ռազմավարական հաղորդակցության ոլորտի արդիական հարցերը կքննարկվեն համաշխարհային օրակարգի հետ միասին, և տեղի կունենա գաղափարների համապարփակ փոխանակում»։
Դուրանը նշեց, որ գագաթնաժողովը կազմակերպվել է «Միջազգային համակարգի խափանումներ. ճգնաժամեր, պատմություններ և կարգուկանոնի որոնում» թեմայով՝ արտացոլելով ներկայիս համաշխարհային միջավայրի անկայուն բնույթը։
«Մեր ապրած դարաշրջանում ռազմավարական հաղորդակցությունը, հակամարտության գոտիները և ճգնաժամերը չեն կարող առանձին դիտարկվել», - ասաց Դուրանը՝ հավելելով, որ արտադրվող տեղեկատվությունը դարձել է ոչ միայն տեղեկատվություն, այլև ուժի անմիջական տարր և մրցակցության դաշտ։
Դուրանը շարունակեց. «Այսօր սպառնալիքները մեր աշխարհ այլևս չեն մտնում տանկերով, այլ նոր միտումներով, և դրանք առաջ են մղվում ոչ թե փամփուշտներով, այլ մանիպուլյացիաներով։ Հետևաբար, նոր անվտանգության ճարտարապետության մեջ ճշմարտության պաշտպանությունը առնվազն նույնքան կարևոր է, որքան ֆիզիկական սահմանների պաշտպանությունը»։
