Ըստ Աշխատանքի միջազգային կազմակերպության՝ երիտասարդների զբաղվածության վերաբերյալ տարեկան զեկույցի՝ 15–24 տարեկան երիտասարդների շրջանում գործազրկության համաշխարհային մակարդակը 2024 թվականի 12,3 տոկոսից 2025 թվականին բարձրացել է մինչև 12,4 տոկոս։
Ընդհանուր առմամբ 67 միլիոն երիտասարդ գործազուրկ դարձավ։
Նույն ժամանակահատվածում ուսմամբ կամ զբաղվածությամբ չզբաղվող երիտասարդների (NEET) մասնաբաժինը փոքր-ինչ աճել է՝ հասնելով 20 տոկոսի և գերազանցելով 257 միլիոնը։
Աշխատանքի միջազգային կազմակերպությունը կանխատեսել է, որ 2026 և 2027 թվականներին երիտասարդների շրջանում գործազրկության մակարդակը կմնա կայուն՝ 12,3 տոկոսի մակարդակին։
Այս ակնհայտ լճացմանը չնայած, կազմակերպության պաշտոնյաները հայտնեցին իրենց մտահոգությունները: Աշխատանքի միջազգային կազմակերպության զբաղվածության քաղաքականության բաժնի պաշտոնյա Սառա Էլդերը ընդգծեց, որ գործազրկության մակարդակի և NEET մակարդակի միաժամանակյա աճը ազդանշան է տալիս, որ տագնապի զանգերը հնչում են:
2023–2025 թվականների ընթացքում աշխարհի տասնմեկ տարածաշրջաններից ութում արձանագրվել է երիտասարդների շրջանում գործազրկության աճ։ Ամենակտրուկ աճը գրանցվել է Հյուսիսային Ամերիկայում, Հյուսիսային Աֆրիկայում, ինչպես նաև Հյուսիսային, Հարավային և Արևմտյան Եվրոպայում։
Արհեստական բանականությունը փոխում է զբաղվածության հնարավորությունները
Զեկույցը նախազգուշացրել է, որ աշխարհը կանգնած է երիտասարդների զբաղվածության նոր ճգնաժամի շեմին՝ պայմանավորված տնտեսական աճի դանդաղմամբ, զբաղվածության անբավարար հնարավորություններով, աշխարհաքաղաքական լարվածությամբ և տեխնոլոգիական փոփոխությունների տեմպերով։
Նշվեց, որ տեխնոլոգիական առաջընթացը, մասնավորապես՝ արհեստական բանականությունը, ուղղակիորեն փոխակերպում է երիտասարդների՝ աշխատանքի հետ կապված հեռանկարները։
Միջին մակարդակի հմտություններ պահանջող աշխատատեղերի կրճատումը դժվարացրել է երիտասարդների համար կարիերայի ուղին սկսելը։ Աշխատանքային գործունեության մեկնարկային փուլին բնորոշ ավանդական պաշտոնները՝ օրինակ՝ գրասենյակային աշխատանքի, վարչական ծառայությունների, վաճառքի, արդյունաբերության և տեխնիկական մասնագիտությունների ոլորտներում, կրճատման են ենթարկվել։
Աշխատանքի միջազգային կազմակերպության (ԱՄԿ) Զբաղվածության, աշխատանքի շուկայի և երիտասարդության հարցերով բաժնի տնօրեն Սուկտի Դասգուպտան հայտարարել է, որ 15–29 տարեկան երիտասարդների զբաղեցրած ներկայիս աշխատատեղերի 6,1 տոկոսը բաժին է ընկնում այնպիսի մասնագիտությունների, որոնց վրա մեծ ազդեցություն կունենա արհեստական բանականությունը։
Դասգուպտան նշեց, որ եթե այդ աշխատատեղերի 10 տոկոսը կորչեր, 5,6 միլիոն երիտասարդ՝ հիմնականում բարձր եկամուտ ունեցող երկրներում, կկանգներ գործազրկության, մասնագիտությունը փոխելու կամ աշխատաշուկայից լիովին դուրս գալու վտանգի առջև։
