Reuters-ի հետ զրուցած աղբյուրի համաձայն՝ Իրանի Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսը (ԻՀՊԿ) կանգնեցրել է Հորմուզի նեղուցի ուղղությամբ շարժվող քաթարական երկու հեղուկացված բնական գազի տանկերներ և առանց բացատրության ասել է նրանց մնալ իրենց տեղում։
Խոսելով անցյալ շաբաթ Պակիստանի միջնորդությամբ Իրանի և ԱՄՆ-ի միջև կնքված համաձայնագրի մասին՝ աղբյուրը նշել է, որ Իրանը թույլ է տվել նավերին անցնել նեղուցով։
«Սա անցյալ շաբաթ Պակիստանի գլխավորած բանակցությունների ընթացքում բանակցված պայմանավորվածության մի մասն էր», - երկուշաբթի օրը ասել է աղբյուրը։
Նավերի հետևման տվյալների համաձայն՝ երկու նավերն էլ երկուշաբթի երեկոյան գտնվել են Արաբական Միացյալ Էմիրությունների ափերի մոտ և չեն անցել Հորմուզի նեղուցով։
Եթե նավերը հաջողությամբ անցնեին նեղուցով, դա կլիներ հեղուկացված բնական գազի առաջին տարանցումը փետրվարի 28-ին ԱՄՆ-Իսրայել-Իրան պատերազմից ի վեր։
Իրանի վրա ԱՄՆ-ի և Իսրայելի հարձակումներից առաջացած հակամարտությունը հազարավոր մարդկանց կյանք է խլել և վնասել տնտեսություններին՝ բարձրացնելով նավթի գները։
Հորմուզի նեղուցում, որով անցնում է համաշխարհային նավթի և հեղուկացված բնական գազի հոսքերի մոտավորապես մեկ հինգերորդը, տանկերի երթևեկությունը փաստացի դադարեցվել է հակամարտության և պատասխան հարձակումների պատճառով։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը մարտի 26-ին հայտարարեց, որ Իրանը համաձայնել է թույլատրել 10 նավթատար նավերի անցնել Հորմուզի նեղուցով՝ որպես բանակցություններում բարի կամքի դրսևորում։
«Իրանն ասաց. «Որպեսզի ցույց տանք, որ լուրջ ենք, մենք թույլ կտանք ութ խոշոր նավթատար նավերի անցնել»։ Կարծում եմ՝ նրանք ճիշտ էին, և լուրջ էին։ Նավերը, հավանաբար, ծածանում էին Պակիստանի դրոշը։ Ի վերջո, դա 10 նավ էր», - ասաց Թրամփը։
Kpler և LSEG վերլուծական ընկերությունների տվյալները ցույց են տվել, որ կատարական երկու նավ՝ «Ալ Դաայենը» և «Ռաշիդան», փետրվարի վերջին բեռնել են իրենց բեռը։
Նավերը բեռնել են հեղուկացված բնական գազ Քաթարի Ռաս Լաֆան նավահանգստում։ Նրանք ուղղվում էին դեպի արևելք՝ դեպի նեղուց, բայց նավերի հետևման տվյալների համաձայն՝ երկուշաբթի առավոտյան նրանք հետ են վերադարձել։
Երկու նավերն էլ երկուշաբթի կեսօրին փոխեցին իրենց ուղղության ազդանշանները։
«Ալ Դաայենը» սկզբում ուղղություն էր ցույց տալիս դեպի Չինաստան, ապա՝ Պակիստան, ապա՝ Ռաս Լաֆան, մինչդեռ Ռաշիդան սկսեց Պակիստանի Քասիմ նավահանգստից ընդհանուր տեղապահ ազդանշան տալ՝ «հրամանների համար»։
Kpler-ի տվյալները ցույց են տալիս, որ երկու տանկերներն էլ վերահսկվում են QatarEnergy-ի կողմից։
QatarEnergy-ն չի արձագանքել Reuters-ի՝ նավերի առգրավման վերաբերյալ մեկնաբանություն տալու խնդրանքին։
Ավելի վաղ, Sohar LNG-ի համասեփականատեր Mitsui OSK Lines-ի ուրբաթ օրվա հայտարարության համաձայն, ճապոնական Sohar LNG տանկերը կարողացել էր անցնել նեղուցով։
Այնուամենայնիվ, տանկերը դատարկ էր, և ընկերության խոսնակը տեղեկություններ չի տրամադրել այն մասին, թե երբ է տեղի ունեցել անցումը կամ արդյոք որևէ բանակցություններ են եղել։
Աշխարհում երկրորդ խոշորագույն հեղուկացված բնական գազի արտահանող Քաթարը իր բեռնափոխադրումների մեծ մասն ուղարկում է Ասիայի գնորդներին։ Իրանի հարձակումները անջատել են Քաթարի հեղուկացված բնական գազի արտահանման հզորությունների 17%-ը։ Ակնկալվում է, որ հարձակումների պատճառած վնասի վերականգնումը կկանգնեցնի տարեկան 12.8 միլիոն տոննա վառելիքի արտադրությունը երեքից հինգ տարի ժամկետով։
